Czad - cichy zabójca

Biuro Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miejskiego w Brodnicy informuje:

Jak ochronić się przed „cichym zabójcą”

Tlenek węgla, potocznie zwany czadem oraz „cichym zabójcą” jest bezbarwny, bezwonny, bezsmakowy, a więc niemożliwy do wykrycia ludzkimi zmysłami.

Powstaje podczas niepełnego spalania paliw organicznych, takich jak węgiel, drewno, gaz ziemny, gaz butlowy czy benzyna. Jego obecność w powietrzu może zagrażać zdrowiu i życiu niezauważalnie. Powstały czad jest substancją silnie toksyczną. i prowadzi do niedotlenienia.

Jak dochodzi do zatrucia czadem ?

Zatrucie czadem ma miejsce w sytuacjach, w których dochodzi do niepełnego spalania paliw w miejscach słabo wentylowanych lub pozbawionych odpowiednich systemów odprowadzania spalin. Największe ryzyko występuje przy użyciu wadliwie działających urządzeń grzewczych, takich jak piece kominki i kuchnie gazowe czy pozostawienie samochodu z włączonym silnikiem w zamkniętym garażu.

Objawy zatrucia czadem

Objawy zatrucia czadem są niespecyficzne. Najczęściej występujące wczesne symptomy lekkiego zatrucia to: ból głowy, zawroty głowy, osłabienie, nudności i wymioty, odczucie zmęczenia oraz senność. Osoba poszkodowana odczuwa duszność i przyspieszone bicie serca, co jest efektem niedotlenienia organizmu. Ponadto osoba zatruta może skarżyć się na bóle w klatce piersiowej. W przypadku ciężkiego zatrucia czadem objawy stają się poważniejsze. Silne osłabienie, niemożność stania lub chodzenia, a także zaburzenia świadomości są typowe dla tego stanu. Osoba zatruta może zachowywać się dziwnie, mieć problemy z logicznym myśleniem, a w najgorszym przypadku - może dojść do utraty przytomności. Drgawki, sztywność mięśni, przyspieszone i płytkie oddychanie, bardzo szybkie i słabe tętno to również poważne objawy zatrucia.

Objawy łagodnego i umiarkowanego zatrucia czadem 

- ból głowy (często pulsujący, uczucie ucisku w skroniach)

- zawroty głowy

- osłabienie, senność

- nudności, wymioty

- przyspieszone czynności serca

- uczucie duszności

- zaburzenia koncentracji

- rumień twarzy

- szum w uszach

- zaburzenia widzenia ( zamglone widzenie)

Objawy ciężkiego zatrucia czadem 

- silna duszność

- utrata koordynacji ruchu (ofiara upada, jest bezwładna)

- zaburzenia świadomości – od splątania i dezorientacji po utratę przytomności

- drgawki

- sztywność mięśni

- przyspieszone i płytkie oddychanie

- bardzo szybkie i słabe tętno

- sina lub zaróżowiona skóra

- zatrzymanie oddechu i krążenia

Pierwsza pomoc przy zatruciu czadem

Pamiętaj! W przypadku podejrzenia zatrucia czadem najważniejszą zasadą jest własne bezpieczeństwo. Zanim podjęte zostaną jakiekolwiek działania na rzecz poszkodowanego, należy usunąć źródło zagrożenia i zapewnić sobie oraz poszkodowanemu dostęp do świeżego powietrza.

1. Natychmiast przewietrzyć pomieszczenie – otworzyć okna i drzwi. Jeśli to możliwe przerwać działanie urządzeń wytwarzających czad, opuścić pomieszczenia.
2. Usunąć poszkodowanego z niebezpiecznego miejsca pamiętając o własnym bezpieczeństwie.
3. Wezwać pomoc – natychmiast zadzwonić na numer 112 powiadomić, że jest podejrzenie zatruciem tlenkiem węgla i może być zagrożenie życia.
4. Sprawdzić oddech poszkodowanej osoby w przypadku braku oddechu należy rozpocząć resuscytację krążeniowo – oddechową (30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechy ratunkowe, zgodnie z zasadami udzielania pierwszej pomocy. W przypadku gdy osoba oddycha, ale jest nieprzytomna, należy ułożyć ją w pozycji bezpiecznej i kontrolować oddech.
5. Podać tlen gdy jest taka możliwość należy podać 100% tlenu przez maskę. Tlen jest najskuteczniejszym środkiem neutralizującym tlenek węgla.

6. Oczekiwanie na przyjazd pogotowia – nie zostawiać poszkodowanego samego, kontrolować oddech i stan świadomości, aż do przybycia służb ratunkowych.

    

Czego nie należy robić 

1. Nie zapalać ognia w pobliżu zatrutego ( iskra może wywołać wybuch, jeśli stężenie tlenku węgla w powietrzu będzie wysokie)

2. Nie wchodzić ponownie do zatrutego pomieszczenia bez odpowiedniego zabezpieczenia (np. maski tlenowej)

Czynności zapobiegające zatruciu czadem

- obowiązkowo należy posiadać sprawne urządzenia wentylacyjne, regularnie kontrolować: piece, kotły, kuchnie gazowe.

- zamontować czujnik tlenku węgla (alarm czadu)   

- zabrania się używania, grilla, kuchenek turystycznych, kuchenek gazowych w pomieszczeniach bez wentylacji.

- nie uruchamiać auta w zamkniętym garażu.

- należy edukować domowników o objawach zatrucia, sposobie korzystania z urządzeń wytwarzających tlenek węgla i znać zasady udzielania pierwszej pomocy.

 Bezpieczeństwo w miejscu zamieszkania 

Obowiązkowo należy zamontować czujnik gazu w pobliżu kuchenek gazowych, gazowych ogrzewaczy wody, piecykach na gaz oraz wszędzie tam gdzie używane są butle gazowe.

Czujnik gazu służy do ostrzegania przed niebezpieczeństwem już przy 15 proc. ulatniającego się gazu

Opr. Marian Chwiałkowski