Jak być bezpiecznym w sieci ?

 Jak być bezpiecznym w sieci ?

Cyberbezpieczeństwo to zbiór praktyk, środków i technologii mających na celu ochronę komputerów, sieci, programów oraz danych przed nieautoryzowanym dostępem, atakami i uszkodzeniami. Cyberbezpieczeństwo to znajomość zagrożenia, sposobów działania oszustów i umiejętność przed nimi się ustrzec. Należy również pamiętać, że niebezpieczeństwo wynikające z cyberprzestępstwa może być niezależne od wiedzy i przedsięwziętych działań – przykładem może być wyciek danych, a następnie wykorzystanie tych danych do popełnienia przestępstwa.

Rodzaje zagrożeń w sieci

Duża ilość informacji przetwarzanych cyfrowo stanowi dla oszustów, handlarzy danymi, hakierów „łakomy kąsek”.

Cyberzagrożenia mogą występować w różnych postaciach: mogą to być próby wyłudzenia loginu i hasła; najczęściej cyberprzestępcy próbują wyłudzić login i hasło do różnych systemów, a szczególnie do kont bankowych. Oszuści podszywają się pod bank, policję, kurierów i wiele innych zaufanych instytucji oraz firm. Najczęściej wysyłają użytkownikom e-maile oraz SMS-y. Tworzą bardzo często fałszywe strony internetowe, które przypominają prawdziwe serwery często są to bezpośrednio wyłudzone. Odbywa się to przez wyłudzanie przelewu lub prowokowanie o podanie danych do transakcji. Oszuści wykorzystują socjotechniki i liczą, że działając w emocjach, odbiorcy dostosują się do ich próśb. Szczególnie narażone na tego typu ataki są osoby starsze oraz w młodym wieku, które niejednokrotnie nie zdają sobie sprawy z zagrożenia w sieci. 

Ataki hakerskie w bazie danych

Hakierzy oprócz ataków na pojedynczych użytkowników urządzeń elektronicznych, którzy są skłonni przy użyciu podstępu ujawnić swoje dane, a przestępcy bardzo często włamują się do ich baz. Ataki hakierskie powodują wyciek dużej ilości poufnych informacji między innymi do mediów jako informacje publiczne lub mogą być sprzedawane. W taki sposób dane wrażliwe trafiają do oszustów. Oszuści te informacje wykorzystują w celach przestępczych np. do zaciągania kredytów lub pożyczek.

Wirusy

Wirusy to różnego rodzaju złośliwe oprogramowania, które atakują urządzenia i systemy. Wirus może powodować różnego rodzaju szkody. Obecnie oszuści wykorzystują je do pozyskiwania poufnych informacji np. danych osobowych, loginów oraz haseł. 

Przedsięwzięcia zapewniające bezpieczeństwo w sieci

  1. zainstalowanie na swoich urządzeniach oprogramowania i pamięci dbać o jego regularną aktualizację. Należy mieć na uwadze, że ciągle powstają nowe wirusy.

  2. Obowiązkowo należy stosować bezpiecznego hasła-powinny być długie i mieć co najmniej 12 znaków. Hasło powinno składać się z dużych i małych liter, cyfr oraz znaków specjalnych. Bardzo ważną zasadą jest nie stosowanie tego samego hasła do różnych kont. 

  3. Obowiązkowo należy aktualizować oprogramowanie z którego się korzysta. 

  4. Należy dokładnie sprawdzać wiarygodność stron internetowych, które są podane. Należy sprawdzać adres internetowy w oknie przeglądarki, zanim nastąpi logowanie lub podanie innych wrażliwych informacji. Należy pamiętać, że bardzo często adres fałszywych stron różni się od prawdziwych zazwyczaj jedną literą. 

  5. Nie należy pobierać plików z nieznanych źródeł, nie otwierać podejrzanych załączników ani linków oraz wiadomości.

  6. Obowiązkowo należy uważać na publiczne sieci Wi-Fi najlepiej ograniczyć korzystanie z nich do minimum. Nie logować się na konta i nie przesyłać wrażliwych danych z użyciem publicznej sieci, za wyjątkiem gdy korzysta się z oprogramowania, które posiada bezpieczne połączenie.

  7. Należy mieć możliwość uruchomienia alertu BIK który daje informację o każdej próbie wzięcia kredytu lub pożyczki na ukradzione dane. 

  8. Nie należy podawać danych przez telefon. Takich jak E-maile i SMS – y. Cyberprzestępca będzie próbował nakłonić potencjalną ofiarę by podała mu wrażliwe dane osobowe.   

Bezpieczeństwo dzieci w internecie

- przed udostępnieniem dziecku sprzętu np. telefonu lub tabletu należy go skonfigurować z programem antywirusowym i założyć filtry kontroli rodzicielskiej. Należy ustalić z dzieckiem obowiązujące zasady np. ograniczenie czasowe lub rodzaj aktywności. Jest uzasadnione wymagać od dziecka by zgłaszało zdarzenia nieoczekiwane lub podejrzane;

- należy mieć na uwadze, czym mniejsze dziecko tym częściej należy sprawdzać jego zachowanie w sieci. Z nastolatkami należy rozmawiać zarówno o treściach jak i o osobach, które mogą spotkać w sieci i należy je uczulić na niebezpieczeństwa. 

- należy zwracać uwagę na zdjęcia i statusy, które publikują dzieci. Udostępnianie nieznajomym informacji o wyjazdach oraz zdjęć pozwala na poznanie miejsc przebywania rodziny i może spowodować niebezpieczne sytuacje takie jak włamanie do mieszkania lub porwanie dziecka;

- zabronione jest publikowanie zdjęć dzieci, szczególnie w niekompletnych ubraniach, może to być atrakcyjne dla osób o pedofilskich skłonnościach. Nie należy również publikować ośmieszających zdjęć dzieci, ponieważ pokazuje to brak szacunku dla drugiej osoby.

- należy reagować na szkodliwe materiały publikowane w internecie. Wszystkie tego rodzaju przypadki należy zgłaszać do moderacji lub wyspecjalizowanych zespołów-moderatorów. 

 Zasady reagowania w przypadkach kontaktu dziecka z niebezpiecznym nieznajomym 

- nie należy kasować żadnych dowodów, wszystkie rozmowy i przesłane materiały należy zabezpieczyć. W szczególności należy zwracać uwagę na pornografię, manifesty polityczne, informacje o niebezpiecznych substancjach. Należy również zabezpieczyć materiały wyprodukowane przez dziecko.

- nie należy samodzielnie kontaktować się z osobą niebezpieczną, ponieważ może to utrudnić działanie policji;

- w pierwszej kolejności po stwierdzeniu że dziecko utrzymuje kontakt z niebezpiecznym nieznajomym należy powiadomić policję. Równolegle należy powiadomić pedagoga lub psychologa szkolnego. Przy posiadaniu podejrzanych materiałów należy zrobić kopię najważniejszych wiadomości.

- należy pamiętać, że dziecko może być pod wpływem osoby, którą uważa za swojego przyjaciela. W związku z powyższym należy postępować rozważnie, należy wspierać dziecko i go nie obwiniać. Mając na uwadze dobro dziecka należy zwracać uwagę na wszystkie możliwe kanały komunikacji np. nieznany aparat telefoniczny lub profil na portalu społecznościowym. 

 Zasady reagowania w przypadku stwierdzenia szkodliwych materiałów publikowanych w internecie     

- należy natychmiast zareagować poprzez zgłoszenie niebezpiecznych zachowań do moderatorów;

- w przypadku podejrzenia, że materiały są nielegalne np. pornografia z udziałem dzieci, nakłanianie do samookaleczenia, należy natychmiast zgłosić informację na policję;

- nie należy rozsyłać dalej szkodliwych materiałów i nie należy odpowiadać na prowokacje ze strony innych użytkowników

Największym wyzwaniem jest to, że zagrożenia ciągle i szybko ewoluują, dlatego tak ważne jest aby pamiętać o podstawowych zasadach i zadbać o swoje bezpieczeństwo wcześniej. 

Opr: Marian Chwiałkowski