Ukraina przed wiekami

W Galerii Brama otwarto wystawę opowiadającą historię Ukrainy. Powstała z inicjatywy Jarosława Radacza, burmistrza Brodnicy, dr. hab. Jacka Górskiego, dyrektora Muzeum Archeologicznego w Krakowie i Bartosza Markuszewskiego, dyrektora Muzeum w Brodnicy.

Pomysł stworzenia wystawy nawiązującej do dziejów Ukrainy powstał w Muzeum Archeologicznym w Krakowie o czym w interesujący sposób przekazuje Radosław Liwoch, kustosz tego muzeum. 

Przez niemal stulecie – od połowy XIX w. do II wojny światowej – zbiory Muzeum Archeologicznego w Krakowie wzbogacane były zabytkami z terenu współczesnej Ukrainy. Znaleziska przypadkowe i materiały z wykopalisk przekazywali Polacy mieszkający na Wołyniu i Kijowszczyźnie oraz prowadzący tam badania uczeni z Krakowa. Współtworzyli oni archeologię Ukrainy i przyczynili się do poszerzenia wiedzy o pradziejach i średniowieczu ziem nad Dniestrem i Dnieprem. Ukraina położona jest prawie w całości na Nizinie Wschodnioeuropejskiej. Nie ma na niej barier uniemożliwiających kontakty międzykulturowe, a układ przecinających ją rzek wręcz sprzyja takim związkom. Widoczne są jednak różnice wiążące się z klimatem – na południowym wschodzie kraju rozciąga się Wielki Step, który połączony jest pasmem lasostepu ze sferą lasów liściastych i borów znajdującą się na północnym zachodzie. Rozmaitość przyrodnicza przyczyniła się do różnorodności kulturowej – w toku dziejów na Ukrainie kultury swe tworzyli zarówno osiadli rolnicy, jak i wędrowni pasterze. Odkrywane przez archeologów ślady minionej rzeczywistości ukazują, że wszystkie dawne ludy podlegały wzajemnym wpływom. Przykładem tego oraz swego rodzaju zwieńczeniem wielowiekowego ciągu kultury nad Dnieprem i Dniestrem była „cywilizacja sarmacka” I Rzeczypospolitej, z której Zachód przyswoił liczne elementy Orientu.

Wystawa „Ukraina przed wiekami” prezentuje dzieła ręki ludzkiej z okresu obejmującego sześć tysiącleci – od zaskakujących urodą zabytków protocywilizacji trypolskiej i neolitycznego oręża kamiennego, przez ozdoby i broń z epoki brązu, antyczną ceramikę Pantikapajonu, przedmioty należące niegdyś do Scytów, Sarmatów, Gotów i Połowców oraz bogactwo wytworów kultury staroruskiej, po pamiątki późnośredniowieczne i nowożytne. Ekspozycje dopełniają niemal artystyczne ilustracje z XIX w. publikacji archeologicznych oraz krótkie teksty wzbogacone cytatami obficie zaczerpniętymi z dzieł dawnych autorów: Herodota, Jordanesa, Nestora i innych. Wystawa przypomina o ludziach, którzy przed wieloma latami zainteresowali się przeszłością i przekazali jej pozostałości do krakowskiego Muzeum Archeologicznego. Zaznajamia współcześnie żyjących z różnorodnością i bogactwem kulturowym Ukrainy – wielkiego sąsiada Polski. 

W uroczystości otwarcia wystawy udział wzięli m.in. burmistrz Jarosław Radacz, przewodniczący Rady Miasta Artur Dombrowski. Ciekawa ekspozycja w brodnickiej Galerii Brama czynna będzie do 13 maja br.

Radosław Liwoch

Oprac. i fot. (bd)