Dzień Polskiej Niezapominajki

Niezapominajki, to są kwiatki z bajki. Rosną nad potoczkiem. Patrzą rybim oczkiem. - tak pisała Maria Konopnicka. Spoglądamy z radością na te kwiatki.

Od wielu lat na łamach Super Brodnica przypominamy o Święcie Polskiej Niezapominajki. 15 maja, po raz 22 obchodziliśmy tę wyjątkową rocznicę i święto naszej rodzimej przyrody. W 2002 roku zapoczątkował je redaktor Programu I Polskiego Radia Andrzej Zalewski, pomysłodawca i autor audycji Ekoradio. 

Niezapominajka 

w dosłownym tłumaczeniu, to z języka greckiego „mysie uszko” (mys-mysz i us-uszko). W Polsce, często obok niezapominajki występuje druga, równie popularna nazwa tego kwiatka, niezabudka. Niezabudka, lub jak kto woli niezapominajka, to kwiat, który najczęściej kojarzymy z dzieciństwem, sielskimi widokami, bieganiem po łące i beztroską. Niezapominajka należy do roślin ogórecznikowatych, łatwych w uprawie, nie wymagających czasochłonnej pielęgnacji. Dlatego spotkać ją można na wielu kontynentach, w wielu naturalnych miejscach. 

Redaktor Zalewski 

wybrał środek maja na Dzień Polskiej Niezapominajki, dlatego, że jest to czas, gdy najbujniej rozwija się przyroda, wszystko kwitnie i pachnie. Słychać śpiew i ćwierkanie ptaków, bzyczenie pszczół i szum drzew. Twórca tego święta zwracał uwagę, że ekologia to nie tylko rezerwaty, parki i pomniki przyrody. To coś znacznie więcej. Jakże dalece redaktor Zalewski był przewidujący przekonujemy się dzisiaj , gdy lekceważenie środowisk naturalnych, dewastacja przyrody i jej zasobów daje o sobie znać w postaci gwałtownych zjawisk; burz, powodzi, upałów, suszy, zanieczyszczeń powietrza, czy tornad. Jak bardzo człowiek przyczynia się do niszczenia środowiska i do powstawania katastrofalnych zmian klimatycznych widać patrząc na wydobywający się z kominów czarny, duszący dym, także gdy obserwowaliśmy masową wycinkę polskich lasów, czy olbrzymich połaci dżungli amazońskiej, która pełni rolę płuc Ziemi. Widać to także po zatłoczonych samochodami drogach, czy przestrzeni powietrznej, gdzie także ruch jest już bardzo duży. Sporo obaw budzi ogrom śmieci wyprodukowanych przez nas, konsumentów, a które dramatycznie zatruwają nie tylko grunty, ale i rzeki oraz oceany. 

Święto przyrody i człowieka

Rozumiejąc zależności między środowiskiem i ludźmi, a poszczególnymi gatunkami roślin i zwierząt, ekolodzy usiłują znaleźć sposoby rozwiązania problemów, przed którymi stanęła nasza planeta. Skupiają się na badaniach skutków działalności człowieka, głównie na tym jaki wpływ mają na naturę oraz sytuację innych mieszkańców Ziemi. Wiele z działań człowieka i ich tragiczne żniwo już widać gołym okiem. Z badań i obserwacji wynika, że w tej chwili nie mamy już czasu na zastanawianie się co w przyszłości będzie można zrobić, aby zatrzymać proces niszczenia środowiska i życia na Ziemi. Trzeba z ogromną siłą i zaangażowaniem działać natychmiast. Dzień Polskiej Niezapominajki, którego celem jest promowanie jej walorów, mówi nam o tym, że nigdy dość przypominania o obowiązku ochrony środowiska. To takie ważne w czasach, gdy już bardzo wyraźnie widać tragiczne skutki działań człowieka: ocieplenie klimatu, niezniszczalne śmieci, trujące odpady, smog itd., nabiera wyjątkowej mocy. To święto ma również na celu zachowanie różnorodności biologicznej Polski. Redaktor Zalewski nawoływał także o ochronę przed zapomnieniem ważnych chwil w życiu, osób, miejsc i sytuacji. "Polska Niezapominajka" propaguje tworzenie trwałych, głębokich więzów z najbliższymi i szczere, pełne tolerancji i zrozumienia przyjaźnie z innymi ludźmi. Mówi też o ogromnym szacunku jaki powinniśmy żywić dla przyrody oraz naszej "małej" i "wielkiej Ojczyzny", przypomina o wartości jaką niosą ze sobą lokalne tradycje czy wytwory ludzkiej pracy i myśli, np. unikatowa architektura zachowana w miastach, miasteczkach i wsiach, a także z dala od skupisk ludzkich.

Nasze niezapominajkowe święto 

ma promować walory polskiej przyrody i różnorodność biologiczną. Najmłodszych ma zarażać ideą ekologii, natomiast starszym ma przypomnieć, że dobre nawyki w stosunku do przyrody i środowiska warto wpajać dzieciom już od najmłodszych lat. Wszystkim nam ma przypominać o potrzebie ochrony środowiska. Dodatkowo „nie-zapominajka”, w najpopularniejszym niebieskim kolorze, ma na celu zachowanie od zapomnienia ważnych chwil w życiu, osób, miejsc i sytuacji oraz lokalnych tradycji. Święto to powinno zachęcać nas do pamiętania o bliskich, życzliwości i otwarcia na drugiego człowieka, dostrzeżenia go na własnym osiedlu, dzielnicy czy mieście, przypomina o istocie dbania o nasze otoczenie. Niezapominajki można spotkać również w innych niż niebieski barwach i wówczas kolor kwiatów ma także inny symbol. Niezapominajka purpurowa – symbolizuje miliony ofiar podczas ludobójstwa w Armenii na początku XX w. Niezapominajka w kolorze białym – symbolizuje działania charytatywne i pomoc biednym, zaś w różowym jest kojarzona ze sprawami sercowymi między małżonkami lub zakochanymi. Niemniej należy pamiętać, że ten delikatny i urzekający nas swoim pięknem kwiat jest rośliną trującą.

Niezapominajki w sztuce 

Holendrzy słyną z tulipanów, Francuzi z konwalii, Anglicy kojarzeni są z hiacyntami, a redaktor Zalewski zaproponował skromny, ale jakże piękny, kwiat – niezapominajkę, jako kwiatowy symbol Polski. Poeci zachwyceni urodą tego delikatnego kwiatka pisali o nim wiersze. Z kolei artyści malarze także zauroczeni niezapominajkami starali się ich piękno przenieść na płótno. Jednak nie można zapomnieć, że niezapominajka to przede wszystkim symbol pamięci. Jedna z legend, dotycząca tej nazwy opowiada o rycerzu, który chciał zerwać piękne niebieskie kwiaty dla damy swego serca. Działo się to nad brzegiem rzeki, a że rycerz odziany był w ciężką zbroję, ta chwila nieuwagi wystarczyła, aby jej ciężar spowodował upadek i wpadnięcie do wody. Rycerz, czując że porywa go nurt rzeki krzyknął do ukochanej „Nie zapomnij o mnie!…”.I jak głosi legenda właśnie stąd wzięła się nazwa niezapominajka.

Natura łączy

Mimo wszystko z nadzieją patrzymy w przyszłość, gdyż z roku na rok wzrasta świadomość dotycząca zachodzących zmian klimatycznych. Powstaje wiele akcji chronienia środowiska do których włącza się coraz więcej grup społecznych i instytucji. Działają szkoły i przedszkola, uczelnie, ekologiczni rolnicy i ogrodnicy i inni, którym na sercu leży przetrwanie i dobro naszej Planety. Do akcji przeciwko dewastacji przyrody i w trosce o klimat, na całym świecie, bardzo aktywnie włącza się młodzież. Oni walczą o swoją przyszłość, którą my, dorośli, poprzez swoje antyekologiczne działania, im zabieramy. 

Marzeniem wielu przyrodników i ekologów jest, aby zostawić przyszłym pokoleniom piękną Ziemię z widokiem na bujne lasy, czyste wody i błękitne niebo. Niech Dzień Polskiej Niezapominajki będzie dla nas wszystkich przypomnieniem i okazją do kultywowania rodzimych tradycji i promowania ekologicznego stylu życia. Zróbmy to dla dobra Ziemi, dla dobra nas wszystkich, ale głównie dla przyszłości naszych dzieci i wnuków.

Tekst i fot. Wiesława Kusztal