– Bardzo leży nam na sercu, żeby wspierać małe ośrodki, żeby kujawsko-pomorska wieś piękniała. Te pieniądze uzupełniają wasze budżety, [pozwalają poszerzać] wasze plany inwestycyjne. Cieszę się, że nasza współpraca układa się w sposób perfekcyjny – powiedział otwierając spotkanie członek zarządu województwa Dariusz Kurzawa. Przypomniał, że poprzednie środki, które nasze województwo miało do dyspozycji na rozwój obszarów wiejskich, rozliczyliśmy finalnie w 103 procentach dołączając do puli środki niewykorzystane przez inne regiony.

– Tym co przyświeca zarządowi województwa jest to, żeby te pieniądze były blisko was i żeby zmieniały nasze małe ojczyzny. Bardzo się cieszę, że aplikujecie [o te środki], że dzięki temu powstają lub są modernizowane wiejskie świetlice, że wychodzicie też naprzeciw potrzebom sportowym i rekreacyjnym mieszkańców małych miejscowości – podkreśliła w swoim wystąpieniu wicemarszałek Aneta Jędrzejewska.

Wśród pierwszych w naszym regionie beneficjentów PS WPR jest gmina Bytoń w powiecie radziejowskim, która za blisko 200 tys. złotych przeprowadzi termomodernizację świetlicy w Niegibalicach. – Liczymy na więcej umów i deklarujemy się, że wszystkie pieniądze, które otrzymamy, ile by ich nie było, spożytkujemy dla naszych mieszkańców. Wszystkie dotacje solidnie rozliczymy – powiedział odbierając umowę wójt gminy Artur Ruciński.

Na wdrażanie regionalnego komponentu PS WPR 2023-2027 (mechanizm Leader/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność, RLKS) województwo kujawsko-pomorskie ma do dyspozycji 36 750 tys. euro (155 mln złotych). Możemy je przeznaczyć na:

• budowanie lokalnej tożsamości opartej o aktywizację społeczną i wykorzystanie lokalnych zasobów;
• wdrażanie lokalnych strategii rozwoju przez Lokalne Grupy Działania (LGD), czyli m.in. wpieranie działalności gospodarczej, rozwój pozarolniczych funkcji gospodarstw rolnych, poprawę dostępu do infrastruktury publicznej, kształtowanie świadomości obywatelskiej, włączenie społeczne seniorów i młodych, ochronę dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi, działania prowadzące do skrócenia łańcuchów dystrybucji żywności.

(UMWKP) 

fot. Andrzej Goiński/UMWKP

Podpis pod foto: Jednym z pierwszych beneficjentów PSWPR jest gmina Łysomice w powiecie toruńskim. Wójt gminy Piotr Kowal wraz ze skarbniczką Emilią Zielińską podpisali umowę na budowę ogólnodostępnego terenu rekreacyjnego w Lulkowie.

– Odrestaurowane zabytki są wynikiem naszej wspólnej pracy – podkreśla marszałek Piotr Całbecki. – Szczególne uznanie należy się właścicielom i zarządcom, którzy na co dzień dbają o ich stan, chronią je przed zniszczeniem i podejmują starania o pozyskanie środków na ich utrzymanie. Potrzeby są wciąż duże, dlatego konsekwentnie wspieramy ich działania.

Najwyższe przekazane w tym roku wsparcie wyniosło 300 tysięcy złotych. Wśród 246 wybranych do dofinansowania zadań są prace konserwatorskie i restauratorskie w kościołach, w tym w świątyniach w niewielkich miejscowościach, kompleksach pałacowo-parkowych, kamienicach i zabytkowych gmachach instytucji. 

Ramka/apla 1:

Tegoroczne dotacje na ochronę zabytków w powiecie brodnickim to 830 tys. złotych. Składają się na nie środki unijne w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza i środki budżetu województwa. Umożliwią one m.in.:

• konserwacje i rekonstrukcję XVII wiecznej podłogi drewnianej w kościele pw. św. Andrzeja Apostoła w Brudzawach,
• prace konserwatorskie i restauratorskie przy drzwiach zewnętrznych oraz okienicach w kościele parafialnym p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Grzybnie,
• kolejny etap prac przy polichromowanym stropie w kościele św. Mikołaja w Kruszynach,
• prace konserwatorskie i restauratorskie wypraw tynkarskich z kościoła p.w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Brodnicy,
• prace konserwatorskie i restauratorskie na sklepieniu prezbiterium kościoła p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP w Brodnicy,
• konserwację fragmentu elewacji kościoła p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Gorczenicy,
• kontynuację remontu elewacji neogotyckiego pałacu (zamku) - obecnie Domu Generalnego Zgromadzenia Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej,
• kolejny etap prac przy ołtarzu głównym (XVIII w.) z kościoła p.w. śś. Apostołów Piotra i Pawła w Lembargu,
• Konserwacja elewacji kościoła p.w. św. Małgorzaty w Płowężu -usuwanie wtórnych nawarstwień,
• badania konserwatorskie stropu i ścian wnętrza kościoła p.w. NMP w Osieku,
• Remont więźby i wymiana pokrycia dachowego nawy i przybudówek kościoła parafialnego p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP w Pokrzydowie,

• Kontynuację prac konserwatorskich na fragmentach elewacji południowej kościoła p.w. św. Jakuba Apostoła w Żmijewie.

   

   

Ramka/apla 2:

Wojewódzki program ochrony zabytków

• w tym roku dotacje umożliwią realizację 246 zadań na terenie całego regionu
• najwyższa dotacja 300 tys. złotych
• łącznie dofinansowanie 15,3 mln złotych
• program realizujemy od 2009 roku
• blisko 220 mln złotych przekazaliśmy dotychczas na realizację ponad 3 tys. projektów.

Naszą aktywność w dziedzinie ochrony zabytków zauważyła Unia Europejska, która przyznała naszemu województwu prestiżowe wyróżnienie Europa Nostra.

W tym roku po raz piętnasty samorząd województwa przyzna medale Hereditas Saeculorum w konkursie „Dziedzictwo wieków” za szczególne osiągnięcia w dziedzinie konserwacji i restauracji zabytków. Zgłoszenia można składać do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego do końca kwietnia.

(UMWKP)

Fot. Mikołaj Kuras dla UMWKP

Podpis pod foto: Dzięki programowi ochrony kujawsko-pomorskich zabytków w kościele p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Grzybnie odrestaurowane zostaną drzwi zewnętrzne oraz okiennice. 

Anne Applebaum, laureatka Nagrody Pulitzera, pisarka, publicystka: - Prezydent USA funkcjonuje inaczej. Działa pod wpływem kaprysu i impulsu, a gdy zmienia zdanie – czyli gdy odczuwa nowe kaprysy i impulsy -  po prostu kłamie na temat tego wszystkiego, co powiedział lub zrobił wcześniej. Przez ostatnie 14 miesięcy niewielu zagranicznych przywódców było w stanie przyznać, że ktoś tak kompletnie bez strategii, bez zdolności łączenia kropek, może być prezydentem USA.

Chris Whipple, amerykański dokumentalista, dziennikarz i pisarz: - Każdy prezydent korzysta z danych wywiadowczych na własny sposób: Barack Obama lubił dostawać je na iPada i dokładnie czytał, robił szczegółowe notatki i zadawał pytania. Ronald Reagan wolał oglądać filmy – dlatego CIA tworzyła dlań krótkie materiały wideo dotyczące światowych przywódców. Nigdy jednak nie buło prezydenta takiego jak Trump. On nie słuchał. Nie czytał. Pozostawał niedoinformowany. W trakcie kampanii stało się jasne, że nigdy nie słyszał o triadzie nuklearnej. Nie interesował się. Uważał, że wie wszystko, co trzeba wiedzieć.

Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, minister obrony narodowej: - - Prezydent Karol Nawrocki miał szansę stać się z nami współliderem przyspieszonej modernizacji armii, nie skorzystał. Nie rozumiem tej gehenny, którą wraz z opozycją zgotował wojsku (...)To jest nasz pomysł, przeforsowany w Brukseli i napisany pod dyktando Warszawy, a nie Komisji Europejskiej. Polska armia powiedziała, co chce kupić, a Bruksela daje na to pieniądze...

Peter Szijjarto, szef węgierskiego MSZ: - Węgry muszą pozostać poza Unią Europejską. Wszyscy wiedzą, że jeśli wygramy, tak właśnie będzie...

Peter Magyar, przewodniczący opozycyjnej partii TISZA: - Peter Szijjarto, dumny odbiorca Orderu Przyjaźni, osobiście przyznanego mu przez rosyjskiego ministra spraw zagranicznych, wygadał się, że jego zdaniem Węgry powinny być poza Unią Europejską (…) Miejsce Węgier jest w Europie. Kropka. W Unii Europejskiej i w NATO. My, Węgrzy, nie chcemy wyobrażać sobie Węgier poza Unią. Tylko ktoś, kto nie zna kraju, mógłby powiedzieć coś w stylu: Trzymajcie Węgry poza UE...

Marcin Kędzierski, współzałożyciel i ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego: - Historia nieudanego zablokowania Tuska w Radzie Europejskiej była dla PiS policzkiem. Obóz Kaczyńskiego wskoczył na antyniemieckiego konia i galopuje do dziś...

Prof. dr Marta Podhorecka, fizjoterapeuta: - Człowiek do życia potrzebuje innych ludzi, bez względu na to czy jest młody, czy stary. A senior, który nie ma się do kogo odezwać, czuje się niewidzialny i zbędny.

Hanna Krall, pisarka, reporterka: - Tacy jesteśmy dobrzy dla tych seniorów. Tak im tłumaczymy co mają jeść, ile kroków mają robić, a w gruncie  rzeczy jest jakaś pogarda dla starości.

Thom Tillis, polityk partii Republikanów (USA): - NATO stanęło po stronie Ameryki, gdy byliśmy atakowani, i przyszło nam z pomocą po atakach z 11 września. Ich żołnierze walczyli i ginęli ramię w ramię z naszymi żołnierzami w Afganistanie. Każdy prezydent, który rozważa wycofanie się z NATO, nie tylko spełnia największe marzenia Władimira Putina i Xi Jinpinga, ale także podważa interesy bezpieczeństwa narodowego Ameryki. Stany Zjednoczone nie mogą lekceważyć tej ofiary - ani zobowiązania naszych sojuszników do jej ponownego złożenia.

Ebrahim Zolfaghari, Rzecznik Centralnego Dowództwa Sił Zbrojnych Iranu: - Prostacka i arogancka retoryka, a także bezpodstawne groźby obłąkanego prezydenta USA, który tkwi w ślepej uliczce i usprawiedliwia kolejne porażki armii USA, nie mają wpływu na kontynuację ofensywy i pomyślne operacje irańskiej armii...

Św. Augustyn z Hippony, filozof, teolog: - W sprawach ważnych jedność, w sprawach mniej ważnych różnorodność, a we wszystkim miłość...

Aleksander Kwaśniewski, były prezydent RP: - Cynizm, własny interes jako motywacja, kłamstwo jako argument i manipulacja jako strategia. Zestaw postaw, które były czasami używane, przecież nikt nie był święty, ale przynajmniej  uważano je za niewłaściwe i publicznie odrzucano, starano się zachować pozory lub naprawić to, co zepsuto. Nowością trumpizmu jest wyzbycie się wstydu i ostentacja z powodu łamania prawa, cynizmu, kłamstw czy manipulacji. Już nie próbujemy, jak całkiem liczni poprzednicy, ukrywać afer, interpretować prawo w ramach przyzwoitości – robimy co chcemy i jesteśmy z tego dumni. To jest bardzo niebezpieczne, bo pozostawia taki pomysł i usprawiedliwienie niegodziwości pokoleniom polityków i podczepionych do nicch karierowiczów.

Prof. dr Marcin Matczak, teoretyk filozofii prawa: - Trump tym razem odjechał mocniej niż zwykle. Weterana, który mówi Zełenskiemu, że ten jest zbawcą ludzi i chce całować jego rękę, można zrozumieć. Ale uznawać samego siebie za mesjasza w kraju demokratycznym, który nie jest zagrożony wojną? Ten mem już naprawdę wygląda jak diagnoza. Wprawdzie trudno uwierzyć, że są ludzie, którzy traktują obraz Donalda Uzdrawiającego inaczej niż ironię, ale powszechna mesjanizacja polityki coś nam mówi o stanie psychicznym umysłu (...)W książce „Trzech Chrystusów z Ypsilantu” możemy przeczytać o nieetycznym eksperymencie, który przeprowadził kiedyś psycholog Milton Rokaech. Umieścił on w jednym szpitalu psychiatrycznym trzech mężczyzn cierpiących na schizofrenię paranoidalną. Każdy z nich uważał się za Jezusa”.

Prof. dr Ewa Łętowska, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w latach 202-2011: - To nie sędziowie odmawiają ślubowania, tylko prezydent.

Prof. dr Włodzimierz Wróbel, sędzia Sądu Najwyższego: - Problemem są groźby urzędników Kancelarii Prezydenta, skierowane do sędziów TK.

Keir Starmer, premier Wielkiej Brytanii: - Mam dość tego, że rodziny w całym kraju patrzą, jak ich rachunki rosną i spadają (...) z powodu działań Trumpa lub Putina na świecie (…) Jestem pewien, że jeśli chodzi o Zjednoczone Królestwo, to mamy swoje zasady, swoje wartości i będziemy się nimi kierować we wszystkim, co robimy (…) Mówiłem, że nie damy się wciągnąć w tę wojnę, bo uważam, że musi istnieć podstawa prawna. To ma znaczenie, jeśli zamierzasz zmusić naszych żołnierzy do ryzykowania życia...

Donald Trump, prezydent USA: - Wierzę, że będę miał zaszczyt przejęcia Kuby. To wielki zaszczyt. Czy to poprzez jej wyzwolenie, czy przejęcie. Myślę, że mogę zrobić z nią, co chcę...(...)Nie chcę papieża, który uważa, że to w porządku, iż Iran ma broń nuklearną. Nie chcę papieża, który uważa, że to straszne, iż Ameryka zaatakowała Wenezuelę...

Papież Leon XIV:  - Nie wystarcza już grobów, bo wciąż na nowo krzyżuje się i unicestwia życie, bez prawa i bez litości. Dość bałwochwalstwa samego siebie i pieniądza! Dość epatowania siłą! Dość wojny! (…) Nie będę wdawał się z nim (Trumpem) w dyskusje. Nie obawiam się administracji Trumpa. Nie sądzę, że przesłanie Ewangelii powinno być nadużywane w sposób, w jaki robią to niektórzy ludzie. Nadal będę głośno sprzeciwiał się wojnie, będę promował pokój, dialog i wielostronne relacje między państwami w poszukiwaniu sprawiedliwego rozwiązania problemów...

Stefan Chwin, pisarz: - Na naszych oczach Stany Zjednoczone Ameryki żegnają się ze swoim mitem szerzenia demokracji liberalnej, obrony najsłabszych państw, królestwa wolności, praw człowieka i promocji wolnego rynku...

Dr Mirosław Oczkoś, specjalista ds. wizerunku i marketingu politycznego: - Nawrocki  jest chuliganem podwórkowym, stadionowym, który teraz uczy się chuligaństwa politycznego. Uczy się szybko, to widać. Ciemna strona mocy jest kusząca, tym bardziej że prezydent w Polsce za nic nie odpowiada. Przecież Duda za nic nie odpowiedział, a z kilkadziesiąt razy złamał konstytucję RP. Prezydenci łamiący konstytucję czują się więc bezkarni. Z tego czerpią moc do przewlekłego łamania ustawy zasadniczej.

Oprac. (bd)   

Tatuaże wychodzą na światło dzienne latem, gdy do użytku wchodzi inny gatunek odzieży wierzchniej i spodniej. Latem pracuje na krótki rękaw, w fabryce, gdzie powstają akcesoria kuchenne, siatki-suszarki, a także gdy podłapana jest fucha – z reguły koszenie trawy. Wprawdzie w tej branży wlecze się za nim kiepska opinia, ale kto, na zdrowy rozum, chce w upale, gdy na termometrze ponad 30 stopni C, jeździć po trawniku kosiarką? On to bierze. On, Eugeniusz Koryto, lat 64, bliskie sąsiedztwo emerytury. Eugeniusz, w skrócie Geniusz. Podrzucony do roboty w posiadłości lekarza rodzinnego przez sąsiada, ale nie z tej ulicy.

Ksywa  przykleiła się do jego łysego łba, gdy zatrudnił go na czarno wspomniany już lekarz rodzinny, mający dom na obrzeżach wschodniej części miasta, w kierunku Warszawy. Zanim człowiek z tatuażem rozpływającym się w swej grafice wyciągnął urządzenie jeżdżące pchane, zwane kosiarką i kabel długi na całą posiadłość, lekarz rodzinny poprosił go na poletko, które na własne potrzeby nazwał kwartałem nr 2. Tamże zlokalizował tzw. ogródek o średnicy dwóch metrów. Po prostu koło. W kole posadził gęsto poziomki, coś dla wnuczek i wnuków. 

- Czy pan to widzi?

Człowiek z bosą stopą na łbie skinął głową. Lekarz rodzinny miał pewność, że kosiarz wie o co chodzi. Wytłumaczył jeszcze jedną rzecz, opisując dokładność zadania.

- Trawa blisko drzew też rośnie. Kosiarka nie dojedzie do samego pnia, trzeba ręcznie. Rozumiemy się? Kosiarz skinął głową. Jeszcze kilka detali dotyczących płożenia się dzikiej winorośli. 

- Jechać po niej ile wejdzie – tutaj lekarz rodzinny nie miał żadnych ograniczeń. - Czy się rozumiemy?

Kosiarz skinął głową. Na razie ta forma dialogu, bliska międzynarodowej konwencji scenicznej, ocierająca się o pantomimę Marcela Marceau'a,  zdawała egzamin. Fazę wstępną współpracy lekarz rodzinny uznał za wystarczającą i zakończoną. Zapytał, mimo wszystko, już tylko w kwestii formalnej: czy ma pan do mnie jakieś pytania i spojrzał na zegarek. W ten sposób kosiarz z tatuażami został wciągnięty do rozmowy.

- Jo – usłyszał lekarz rodzinny, przerzucił wzrok z zegarka na swojego nowego pracownika, na czarno. Słusznie zauważył, że ma do czynienia z postacią operującą regionalizmami.

- W czym problem? – podjął rozmowę.

- Pipipipipipiiiić mi się chce... - gość ujawnił jeszcze jedną ważną cechę mowy, jąkanie.

- Zaraz wodę przyniosę. Ma być gazowana czy niegazowana? - w tym momencie lekarz przeliczył swoje siły, zmuszając do rozmowy kolegę z trawnika.

- Nienienienienienieeech będzie gaaaaaaaaaaaaaaaaazowana. Jo?

- Jo! - lekarzowi rodzinnemu wymknęło się, a przecież dopiero co zaczęli rozmawiać. - Przyniosę wodę i może pan jechać – spojrzał na zegarek, uruchamiając czas pracy na czarno.

- Jo! - kosiarz z marynarskimi tatuażami zaczął działać. I nie myślał dopuszczać do tego, żeby rozmowa – z kimkolwiek, chociażby z listonoszem - się rozwinęła. Jąkanie początkowe oparte było na falowaniu samogłoskowym. Sinusoida rozwijała się mniej więcej równo, a kosiarz dbał, żeby zdanie oprzeć na dwóch, góra trzech słowach. Ale i tu nie do końca był pewny – najgorzej było wystartować. Trudności fonetyczne sprawiała głoska „t”. Wielkie zacięcie. Przede wszystkim głupio mu było, że lekarz rodzinny jeszcze stał i gapił się, choć kosiarka już chodziła, a kosiarz sprawiał wrażenie, że wie w czym rzecz. Więc co? Brak zaufania?

Lekarz rodzinny udał się do gabinetu, który urządził w piwnicy domu o powierzchni ponad 398 metrów kwadratowych. W ośrodku zdrowia zostawił sobie drobne pół etatu. Na dobrą sprawę mógłby zająć się tylko prywatką, w końcu osiągnął jako lekarz rodzinny, internista, wiek emerytalny, ale zrobił jak zrobił. W korytarzyku piwnicznym dziesięć krzeseł, zawsze można dostawić. Na swego lekarza czekało siedem osób. Ten z laską, uczesany na pożyczkę, przekonywał pozostałych, że jest pierwszy w kolejce.

- Od wczoraj czekam! Lekarz przeniósł mi wizytę z czwartku na piątek!

- To siadaj pan na końcu, bo my czekamy w kolejce od poniedziałku, bo też nam przeniósł – tę wieść przekazał  na stojąco starszy człowiek w koszuli w amerykańską kratę. Usiadł gdy skończył. Wstał tylko na chwilę by dopowiedzieć: pan doktór wie co robi!

- Dobry człowiek – pociągnęła rozmowę kobieta z torebką na kolanach i reklamówką przy nodze. Zawartość reklamówki jeszcze nie budziła zainteresowania. - Ja już tu chodzę od dwóch lat, ciśnienie mi wróciło, a dziś tylko kontrolnie. Na chwilę. To może ja wejdę pierwsza? – rzuciła pomysł, ale facetów było sześciu, kilku spojrzało na nią z politowaniem. Odezwał się tylko jeden, bardzo niegrzecznie, ten z zajęczą wargą, na dodatek niezrozumiale.

Lekarz rodzinny powitał pacjentów i wskazał na amerykańską kratę, jako pierwszego. Zdecydowane działanie lekarza uspokoiło resztę. Pogodzili się ze swoim miejscem w kolejce, uznając, że i tak mają czas. A skoro tak, to z nudów zaczęli prezentować swoje przypadki. 

- Tu i tu – z zajęczą wargą pokazał miejsca na klatce piersiowej, gdzie go ciśnie. Wymienił lekarstwa, wskazując na najlepsze. Najtańszą aptekę też.

Kobieta z torebką podciągnęła spódniczkę i pokazała opuchnięte kolana. Chudy w marynarce i słomkowym, plażowym kapeluszu opowiedział historię z bajpasami i staraniem o sanatorium. Gdy usłyszał ten z laską, (akurat na ten moment wyszedł z ubikacji podciągając zamek błyskawiczny) zaczął rozpytywać co i jak, bo też chce. Byle nie blisko domu, a mieszka w Aleksandrowie Kujawskim, więc Ciechocinek wykluczony.

- Ja bym brał Ciechocinek – odezwał się nijaki z końca kolejki. - Blisko domu, żona odwiedzi, jakiś futer dostarczy. Opowieściom nie było końca.

Małe zamieszanie powstało, gdy kobieta z torebką i reklamówką ze sklepu dużego przy nodze z opuchniętym kolanem sięgnęła do niej i zaczęła jeść. Była to jagodzianka. Ugryzła raz i drugi, przełknęła i zapytała: może któryś z panów? Sama robiłam.

- A z czym jest ta jagodzianka – zapytał nijaki z końca kolejki.

- No jak to z czym? - twórczyni zrobiła wielkie oczy.

- Bo ja lubię jagodziankę tylko z grzybami – nijaki miał swoją wersję drożdżówki z jagodami. Pozostali wyciągnęli ręce, jakby po swój przydział. Kiwali z uznaniem głowami, ten z zajęczą wargą nawet coś powiedział, niezrozumiale. Smakowało.

Nieoczekiwanie wtrącił się chudy w marynarce i słomkowym, plażowym kapeluszu.

- Dziś mój wielki dzień – popatrzył się na obecnych. - Idę dziś kupić wkładki do butów! - wyjaśnił z dumą.

- Człowieku, po co ci wkładki do butów – wniosła swoją opinię, w formie pytania, kobieta od opuchniętych kolan.

- Tylko nie człowieku! Tylko nie człowieku! - zaprotestował człowiek będący pacjentem lekarza rodzinnego, przyszły nabywca wkładek do butów i w ten sposób zamknął dobrze zapowiadającą się dyskusję, wchodzącą w fazę filozoficzną. Pozostali siedzieli cicho robiąc zdziwione miny. Kobieta z kolanami otworzyła usta, ale – jak to powiadają – zamurowało ją.

Po trzech godzinach, które lekarz rodzinny poświęcił swoim pacjentom, wyszedł na korytarzyk zobaczyć czy ktoś jeszcze przyjdzie... Spojrzał na telefon, masowo skasował przyszłych rozmówców i wyszukał w gąszczu nagrań Macy Gray z jej „Creep HQ”. Lubił bluesa. I tę dziewczynę, która leniwie i spokojnie ciągnęła melodię, od niechcenia. Pooglądał, posłuchał i wyszedł do mistrza trawy 

Kosiarz siedział na ławce, popijał wodę, palił najgorsze papierochy. I czekał na mocodawcę. Lekarz rodzinny, nie mający już pacjentów, wyszedł na spotkanie kontrolne.

- I jak poszło?

Kosiarz z tatuażami skinął głową nie chcąc wplątywać się w jakąkolwiek rozmowę. Wiedział, że dla niego zdanie złożone z wielu słów to katorga.

- No to co? Przejdziemy się, zobaczymy – lekarz zaczął od pójścia do domu, przebrania się w krótkie spodnie i T-shirt. Po drodze jeszcze raz odpalił Macy Gray. 

Kosiarz skończył palenie i pstryknął peta do sąsiada. Był gotowy na wizję lokalną. Trawka jak na Wembley, lekarz był zachwycony. Spojrzał na niego z uznaniem. Doszli do poletka z poziomkami. Poletko było już bez poziomek. Niewielkie krzaczki zjechane na centymetr. 

- Geniusz – lekarz rodzinny znany był z życzliwości, zarzucano mu nawet, że nie potrafi być bardziej stanowczy. - Geniusz – powtórzył i badał na gorąco reakcję kosiarza. Kosiarz też zrobił zdziwione oczy, ale zupełnie z innego powodu. Dla niego było dziwne, że lekarz się dziwi.

- No dobrze, idźmy dalej – zdecydował. - Pod drzewami pięknie, czysto, ładnie się trawka układa. Rękami rwałeś?

- Jo – człowiek z tatuażami. - Fyfyfyfyfyszędzie -  poinformował o zakresie pracy pod drzewami.

- Skoro tak, to trzeba zobaczyć co tam z naszą trzmieliną, odporną na choroby, dość szybko rosnącą.

Otóż trzmielina, okalająca dość gruby pień sosny kalifornijskiej, wyrwana została z korzeniami. Siedem, może osiem krzaczków. Lekarz złapał się za głowę. - Wyciąłeś czy wyrwałeś? - chciał się upewnić.

Nie czekając na dalszy rozwój wypadków kosiarz poszedł w stronę bramy i przyprowadził pojemnik brązowy bio. - No to mamy szczęście. Może niektóre się przyjmą?

Wydawało się, że po takim doświadczeniu lekarz rodzinny da sobie spokój z geniuszem od trawy i krzewów płożących, kosiarzem z tatuażami marynarskimi. Minął miesiąc. Lekarz jakoś nie miał ochoty na poszukiwania. Miał telefon do geniusza, zadzwonił. Odebrała żona.

- Niestety, nie przyjedzie, miał wypadek...

- Cóż się stało?

- Zachciało się staremu dziadowi grać w piłkę. Mieli jakiś turniej zakładowy i ma złamany palec. Nawet dwa.

- Gdzie?

- Noga i ręka...

- To w jaką on piłkę grał, nożną czy ręczną?

- W nogę. Ktoś go kopnął i się obalił... Nie przyjedzie...

- To jak on grał, służbowo, w czasie pracy, czy tak sobie? Bo gdyby służbowo mógłby wystąpić o odszkodowanie...

Ale tego żona geniusza, Eugeniusza Koryto kosiarza z marynarskimi tatuażami już nie usłyszała, za szybko zakończyła rozmowę. 

Tekst i fot. Bogumił Drogorób

Kluczowe dane:

• Dofinansowanie wynosi 58 685 zł,

• Całkowita wartość projektu to 59 858 zł

• Realizatorem jest Centrum Usług Społecznych Gminy Brodnica.

Program „Opieka wytchnieniowa” wspiera członków rodzin lub opiekunów sprawujących codzienną opiekę nad:  - dziećmi do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności,

- osobami z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (lub równoważnym, zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej z 27 sierpnia 1997 r., Dz.U. 2026 poz. 26).

Dla kogo jest skierowane to wsparcie? W 2026 r. pomoc trafi do 6 opiekunów osób dorosłych z niepełnosprawnością. Zapewnimy 1067 godzin usług opieki wytchnieniowej – całkowicie bezpłatnie dla uczestników.

Realizacja programu przewidziana jest do grudnia 2026 r. To realna ulga dla rodzin w potrzebie!

(gm)

Wzięli w nim udział uczniowie z trzech gminnych szkół podstawowych: w Szczuce, w Szabdzie i w Gorczenicy. Łącznie osiemnastu uczniów.

Celem konkursu było rozwijanie zainteresowań i uzdolnień historycznych wśród młodzieży szkół podstawowych, kształtowanie umiejętności praktycznego zastosowania zdobytej wiedzy, promowanie historii jako dziedziny nauki oraz integrowanie uczniów klas V-VII szkół gminnych. 

W pracach komisji konkursowej brali udział nauczyciele, po jednym z każdej szkoły biorącej udział w konkursie. Nadzór nad konkursem sprawował dyrektor Szkoły Podstawowej w Gortatowie z siedzibą w Szczuce - Zenon Matuszewski.

Przygotowaniem i przeprowadzeniem konkursu zajęli się nauczyciele: Łukasz Tomella,  Jolanta Brześkiewicz oraz Tatyana Duszyńska. W czasie konkursu uczniowie rozwiązywali test składający się z 60 pytań zamkniętych, jednokrotnego wyboru. Po zakończonym konkursie ogłoszono wyniki.

W kategorii klas V: 1. Alicja Jułkowska - SP w Gorczenicy, 2. Karol Albrecht - SP w  Szabdzie, 3. Katarzyna Stawicka - SP w Gortatowie z siedzibą w Szczuce

W kategorii klas VI: 1. Laura Rumińska - SP w Szabdzie, 2. Jan Hoga - SP w Gortatowie z siedzibą w Szczuce, 3. Fabian Wiadro - SP w Gortatowie z siedzibą w Szczuce

W kategorii klas VII: 1. Filip Bieżuński - SP w Szabdzie, 2. Dominik Faraś - SP w Gortatowie z siedzibą w Szczuce, 3. Oliwier Małkowski - SP w Gorczenicy.

Klasyfikacja generalna szkół: 1. SP w Gortatowie z siedzibą w Szczuce, 2. SP w Szabdzie, 3. SP w Gorczenicy

Wszyscy uczestnicy konkursu otrzymali nagrody rzeczowe, słodki poczęstunek i napoje. Nagrody ufundował wójt Adam Zalewski.

Tekst i fot. (gm) 

Ważne przypomnienie: To nie będą mieszkania socjalne ani komunalne. Powstaną jako mieszkania pod wynajem z umiarkowanym czynszem, z możliwością dojścia do własności.

Szczegóły projektu:

• W pierwszym etapie planowana są 2 budynki wielorodzinne, dwukondygnacyjne, po 20 mieszkań w każdym – łącznie 40 lokali.

• Rezerwa terenu pozwoli na rozbudowę osiedla nawet do ok. 200 mieszkań w kolejnych latach, z usługami towarzyszącymi.

To szansa na komfortowe, dostępne cenowo mieszkania dla mieszkańców naszej gminy (i nie tylko)!

Więcej informacji na ten temat można znaleźć: https://simkip.pl/ lub Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa KZN Kujawy i Pomorze

(gm)

Formacje taneczne i tancerze solowi prezentowali na parkiecie brodnickiej hali sportowej swoje umiejętności w rywalizacji o Puchar Burmistrza Brodnicy w blisko 40. kategoriach. Publiczność mogła podziwiać widowiskowe choreografie, talent, zaangażowanie, duże umiejętności i ogromne serce do tańca.

Grand Prix  – Puchar Burmistrza Brodnicy zdobyła formacja CREEP JUNIOR z klubu CREEP TEAM Aleksandrów Kujawski.

Brodnicki Dom Kultury reprezentowało około 80 tancerzy z grup UNIQ i FLEX, którzy pokazali się z bardzo dobrej strony, zdobywając miejsca na podium w kilku kategoriach. Najważniejsze wyniki reprezentantów BDK: złoty medal zdobyła Hania Gorczewska – HH solo dzieci, srebrny - Basia Gorczewska – HH solo maluszki i Anna Szczepańska – HH solo maestro 30+, brązowy: 

Amelia Kwiatkowska – HH solo dzieci, Oliwia Bejgrowicz – HH solo juniorzy, duet dzieci – Oliwia Ciesielska & Hania Gorczewska i formacja – UNIQ ARCHEO (Maestro Open).

Opr.(v)

Fot: WOJ&NAT – ebrodnica.pl

Fot. - Formacja CREEP JUNIOR z klubu CREEP TEAM Aleksandrów Kujawski wytańczyła Grand Prix 

Pod koniec pierwszej dekady kwietnia 2026 roku w zabytkowych wnętrzach Pałacu w Lubostroniu odbył się wernisaż wystawy pn. „Zaklęte uczucia – sekretne emocje”, połączony z promocją debiutanckiego tomiku poezji „Esencja burzowej chmury”, także autorstwa Justelli Celebuckiej.

- Jaki to był wieczór?

- Nie ukrywam, że dla mnie był to wieczór szczególny – spotkanie obrazu, słowa i muzyki, tworzące wielowymiarową opowieść o emocjach, pamięci i wewnętrznych przeżyciach. A samo miejsce tego wydarzenia nadało mu dla mnie wymiar wyjątkowo osobisty. Pałac w Lubostroniu, jedna z najpiękniejszych klasycystycznych rezydencji w Polsce, od wieków pozostaje przestrzenią spotkań sztuki i życia intelektualnego. W jego wnętrzach bywali przedstawiciele polskiej arystokracji oraz twórcy tacy jak Stefan Garczyński, Gustaw Zieliński, a według przekazów także Adam Mickiewicz.

- Na ile to miejsce okazało się dla Ciebie wyjątkowe i ważne?

- Możliwość zaprezentowania swojej twórczości właśnie w tej historycznej przestrzeni odebrałam jako doświadczenie głęboko symboliczne.  Z pałacem związane są korzenie moich przodków, dlatego ten wieczór stał się dla mnie nie tylko ważnym wydarzeniem artystycznym, ale również sentymentalną podróżą w czasie – spotkaniem mojej współczesnej twórczości z historią miejsca bliskiego mojej rodzinnej pamięci.

- Zaciekawił mnie ten rodzinny wątek związany z miejscem wystawy Twoich prac. Może powiesz coś więcej na ten temat?

- Moje powiązania z Pałacem w Lubostroniu mają dla mnie wymiar bardzo osobisty, choć nie zawsze oczywisty na pierwszy rzut oka. Wiem, że w czasach związanych z rodziną Skórzewskich w pałacu mieszkali moi prapradziadkowie, a moja babcia przyszła tam na świat. To daje mi poczucie cichej, rodzinnej ciągłości, ale traktuję to bardziej jako intymną historię niż coś, co wymaga podkreślania.

- Nic dziwnego, że pokazanie swoich dzieł w tym właśnie miejscu jest dla Ciebie poruszającym doświadczeniem. Ale przejdźmy do Twojej twórczości.

- Moja twórczość koncentruje się wokół emocji zapisanych w materii - tych niewypowiedzianych, ukrytych i trudnych do nazwania. Poprzez strukturę, formę i organiczność materiału staram się nadawać kształt temu, co ulotne i wewnętrzne, tworząc prace będące zapisem przeżyć, pamięci i stanów emocjonalnych. Każde dzieło traktuję jako osobną opowieść, w której materia staje się nośnikiem emocji, napięć oraz przemian. Jednym z prezentowanych podczas wystawy dzieł była praca inspirowana postacią hrabiny Skórzewskiej – kobiety, która odegrała istotną rolę na ziemi łabiszyńskiej w trudnym historycznie czasie dla Polski. To właśnie jej poświęciłam pracę zatytułowaną „Światło jej myśli”.

- Powiedz coś więcej o tej pracy? 

- Dzieło ukazuje ceramiczne popiersie hrabiny jako symbol jej ponadczasowej obecności – pamięci o kobiecie, której siła, intelekt i postawa pozostają żywe mimo upływu lat. Szczególnym dopełnieniem tej symboliki jest fakt, że rzeźba „Światło jej myśli” pozostanie w Pałacu w Lubostroniu na stałe, stając się częścią tego miejsca i trwałym śladem dialogu pomiędzy historią pałacu a współczesną twórczością artystyczną.

- A jak Twoje prace i prezentowane fragmenty z tomiku poezji zostały odebrane przez gości wernisażu?

- Prawdę mówiąc nie spodziewałam się tak licznej obecności gości, tak serdecznego przyjęcia ani tak wyjątkowej atmosfery tego wieczoru. Skala zainteresowania, otwartość publiczności i magia całego wydarzenia przerosły moje najśmielsze oczekiwania, pozostawiając we mnie ogromną wdzięczność i wzruszenie za co serdecznie dziękuję gościom,  organizatorom, muzykom uświetniającym to wydarzenie oraz rodzinie i przyjaciołom.

- Na wystawie prezentowałaś też tomik poezji „Esencja burzowej chmury”. Kiedy zauważyłaś, że poezja zagościła w Twojej artystycznej duszy i czy pamiętasz pierwsze zapiski?

- Poezja pojawiła się w moim życiu bardzo naturalnie, bez jednego, konkretnego momentu. Myślę, że była we mnie od zawsze, tylko z czasem zaczęła znajdować swoje ujście w słowach. Pierwsze zapisy były bardzo intuicyjne – krótkie, emocjonalne, bardziej zapisy stanów niż świadome formy literackie. Dopiero później zaczęłam rozumieć, że jest to dla mnie równorzędny sposób wyrażania się.

- Od dłuższego czasu śledzę Twoje artystyczne osiągnięcia. Jak się czujesz ze świadomością, że na dobre zaistniałaś w świecie sztuki. Świadczą o tym liczne nagrody i wyróżnienia na zagranicznych, prestiżowych konkursach.

- Trudno mi myśleć o sobie w kategoriach „zaistnienia”, bo dla mnie proces twórczy jest czymś ciągłym i bardzo osobistym. Oczywiście nagrody i wyróżnienia są ważne – dają poczucie, że to, co robię, znajduje odbiorców i zostaje zauważone na arenie międzynarodowej– ale nie traktuję ich jako punktu dojścia. Bardziej jako potwierdzenie, że warto iść swoją drogą. Każde takie wyróżnienie jest dla mnie cenne, ale najważniejsze pozostaje samo tworzenie i relacja z odbiorcą.

- Wiem, że Twoje prace krążą po świecie. W jakich, nieoczywistych dla nas miejscach one gościły? 

- Moje prace były prezentowane i wyróżniane na międzynarodowych wystawach i konkursach, m.in. w ramach American Art Awards w USA, w Arizonie, a także w Dubaju, Turcji, Berlinie, Budapeszcie oraz Arizonie.

- Jak określić Twoją twórczość? Jaki to rodzaj sztuki?

- W swojej twórczości posługuję się techniką mieszaną, łącząc różnorodne materiały i środki wyrazu, aby jak najpełniej oddać złożoność emocji i doświadczeń. Swobodne przenikanie się form, struktur i faktur pozwala mi budować wielowarstwowe, organiczne kompozycje, w których materia staje się nośnikiem znaczeń.

- Dziękuję za rozmowę i życzę nieustającej weny i jak największego zainteresowania Twoimi dziełami.

Rozmawiała Wiesława Kusztal

Fot. 1 - Justella Celebucka z popiersiem hrabiny Skórzewskiej podczas wernisażu w Pałacu w Lubostroniu

Fot. 2 - Justella Celebucka podczas wernisażu w Pałacu w Lubostroniu

Składniki: 

- 300-400g świeżego szpinaku

-  2 ząbki czosnku 

-  1 łyżeczka świeżego imbiru (startego)

-  1-2 łyżki masła klarowanego lub oleju 

- sól, pieprz 

- opcjonalnie: szczypta chili lub 1 łyżka sosu sojowego.

Przygotowanie:

Na patelni rozgrzać tłuszcz, dodać drobno posiekany, lub przepuszczony przez praskę czosnek i starty imbir. Smażyć przez ok. 30-40 sekund, aż uwolnią aromat, uważając, by nie spalić czosnku, bo będzie gorzko. Dodać umyty i osuszony szpinak (można partiami). Smażyć krótko, aż większość liści zwiędnie (ok. 1-2 minuty). Doprawić solą, pieprzem i ewentualnie chili. 

Moja rada: w zależności od potrzeb szpinak można przygotować w kilku wersjach. Jeśli wybieramy wersję hinduską - dodajemy na początku do czosnku i imbiru drobno pokrojoną cebulę, a pod koniec szpinak mieszamy z serem paneer lub tofu. W wersji kremowej pod koniec smażenia szpinaku z czosnkiem i imbirem dodajemy łyżkę śmietany lub mleczka kokosowego. Należy również pamiętać, aby jeśli to możliwe, nie odgrzewać ponownie szpinaku, ze względu na niekorzystne dla naszego zdrowia przemiany azotanów.

Składniki:

- czerwona kapusta

- 1-2 cebule

- 2 kwaskowate jabłka (np. szara reneta)

- 2 łyżki masła klarowanego, lub oleju

Przyprawy: goździki, liść laurowy, ziele angielskie, sól, cukier/miód, do smaku.

Ponadto do nadania kwaśności: ocet winny lub jabłkowy, sok z cytryny lub czerwone, wytrawne  wino.

Przygotowanie:

Cebulę lekko zeszklić na tłuszczu, (można do tego wykorzystać tłuszcz oderwany z podbrzusza kaczki), w garnku w którym będziemy dusić kapustę. Porządnie umytą i oczyszczoną ze zwiędłych liści kapustę poszatkować. Dodać do cebuli, zalać małą ilością wody i dusić z przyprawami aż kapusta prawie zmięknie. Pod koniec dodać starte jabłka. Teraz jest też moment, ja tego nie robię, aby zagęścić kapustę klasyczną zasmażką i wymieszać ją z kapustą, a potem jeszcze chwilę razem pogotować. 

Moja rada: kapusta jest lepsza na drugi dzień, gdy smaki się przegryzą. Idealnie komponuje się z kaczką, z bitkami i pyzami, kluskami śląskimi lub ziemniakami.

Składniki:

- 2 piersi z kaczki ze skórą

- sól i pieprz do smaku

- 1 łyżeczka majeranku

- 1/2 szklanki świeżych malin

- 50 ml czerwonego wina

- 1 łyżka miodu

- 1 łyżeczka kremu z octu balsamicznego

Przygotowanie:

Oczyścić pierś z kaczki i natrzeć solą, pieprzem i majerankiem. Odstawić na około pół godziny. Można na noc w lodówce. Jeśli trzymaliśmy mięso w lodówce, to koniecznie na kilkanaście minut przed dalszą obróbką wyjąć z lodówki, aby nabrała pokojowej temperatury. Na zimnej patelni ułożyć pierś skórą do dołu (skórkę można delikatnie ponacinać, ale ostrożnie aby nie uszkodzić mięsa, bo będzie wysychać)  i smażyć na średnim ogniu przez 8-10 minut, aż tłuszcz się wytopi, a skórka stanie się chrupiąca. Nie dodawać dodatkowego tłuszczu, ponieważ kaczka wytopi wystarczającą ilość własnego tłuszczu. W międzyczasie można delikatnie docisnąć mięso, aby uzyskać równomierne wytapianie tłuszczu. Po osiągnięciu pożądanego koloru, obrócić pierś na drugą stronę i smażyć przez kolejne około 4-5 minut. Po zdjęciu piersi z patelni, odstawić je na kilka 5-7  minut na talerz pod przykryciem, dla zachowania ciepła, aby mięso odpoczęło. To kluczowy krok, który pozwoli sokom równomiernie się rozłożyć, co zapewni soczystość.

W międzyczasie na patelni na której smażyła się kaczka zagotować wino, dodać maliny, miód i ocet balsamiczny – gotować na małym ogniu do zgęstnienia. Pierś można podać w całości, lub pokroić w niezbyt cienkie w plastry.  Serwować na ciepło. Doskonale smakuje z dodatkiem owoców, pieczonych jabłek, czy gruszek, sosu żurawinowego lub puree z jabłek, a także z warzywami sezonowymi oprószonymi ziołami m.in. rozmarynem i majerankiem  i zgrillowanymi.

Przygotowanie na patelni idealnej piersi z kaczki to nie tylko radość dla podniebienia, ale także satysfakcjonujące doświadczenie kulinarne. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu można uzyskać idealnie soczyste mięso.

To był jubileuszowy - dziesiąty już koncert, którego tematem były utwory filmowe i musicalowe przygotowany w I LO. Zaczęło się w 2012 roku, jak opowiadał w czasie koncertu Wojciech Zembrzycki, nauczyciel, pomysłodawca, reżyser, scenarzysta i konferansjer koncertów. Jego pomysł podchwycili uczniowie i tak to się zaczęło. To już 14 lat historii, wiele piosenek i choreografii tanecznych. Muzyka okazała swoją moc. Każdy z 10 koncertów miał swój motyw przewodni: Moc Muzyki, Moc Muzyki lat 60, Moc Muzyki lat 70 i 80, Moc Muzyki lat 90, Moc Muzyki Współczesnej, Moc Muzyki Filmowej i Musicalowej, Moc Muzyki Bajkowej, Moc Muzyki dla Walczącej Ukrainy, Moc Muzyki Sportowej w tym roku Moc Muzyki Filmowej i Musicalowej.

Przez te wszystkie lata w murach popularnej „Jedynki” gościło wielu znakomitych artystów: Artur Chamski, Jerzy Grzechnik, Janek Traczyk, Marie Napieralska, Sylwia Banasik-Smulska, Maria Tyszkiewicz, Natalia Srokocz, Paweł Orłowski.

Przez dziesięć edycji pasja do muzyki przerodziła się dla niektórych osób kończących liceum w poszukiwanie zawodowej drogi artystycznej. Wielu pojawiło się w tegorocznym koncercie. Wśród absolwentów a dziś zawodowych artystów pojawił się aktor Tomasz Dziak a także artystka sceniczna Rozalia Rogowska. Gościem specjalnym był przyjaciel brodnickich filomatów Janek Traczyk i Dominika Hoffman. Niespodzianką dla publiczności był występ gościa specjalnego Dominiki Hoffman z uczennicą III klasy Małgorzatą Betlejewską i Janka Traczyka z Weroniką Iwańską.

Tradycyjnie już na koncert przybyły tłumy gości nie tylko z Brodnicy i okolic, z których wielu wraca do I LO na koncerty uczniów każdego roku. Publiczność przez ponad dwie godziny uczestniczyła w muzycznej podróży przez świat filmu i musicalu, nagradzając wykonawców długimi brawami. Koncert zgromadził w szkolnej auli ponad 500 widzów, a na scenie prócz uczniów pojawili się także absolwenci i goście specjalni - Dominika Hoffman i Janek Traczyk. Każdy wykonawca prezentował dwie piosenki.

Wykonawcy stworzyli wyjątkową atmosferę a reakcja publiczności i potwierdziła, że wydarzenie cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem. To był ponad dwugodzinny koncert pełen emocji i wzruszeń.

(ever)

Fot: WOJ&NAT – ebrodnica.pl

Fot. 1 – Goście specjalni na scenie – Dominika Hoffman i Janek Traczyk

Fot. 2 – Moc Muzyki w całej krasie

Fot. 3 – Zespół taneczny 

Tytuł wystawy krótki, a na pewno frapujący – 59. Tylu właśnie artystów postanowiło zaprezentować swoją twórczość. Będzie ją można oglądać do połowy maja br. 

- Kolejna, nasza, tak duża prezentacja opiera się na zestawieniu odmiennych estetyk, technik i wrażliwości twórczych – mówi Iwona Nielubowicz, także autorka prac przedstawionych w Brodnicy. - Zależy nam na podkreśleniu wielości, która nie dąży do ujednolicenia, lecz uwydatnia to, co równoległe, a współobecne.

Widoczne jest bogactwo konwencji: od malarstwa przedstawieniowego, przez malarstwo zmierzające ku abstrakcji, aż po abstrakcję w czystej postaci. Realizm staje się interpretacją, abstrakcja formą uchwycenia napięcia i emocji. Znajdziemy tu prace w technice malarstwa akrylowego czy olejnego na płótnie, pastele, grafikę warsztatową.

Każdy z pięćdziesięciu dziewięciu twórców wnosi do tej przestrzeni własny rytm, energię, inspirację, własną wrażliwość artystyczną. Tworząc nową rzeczywistość malarską, przede wszystkim wypowiadamy siebie, przekazujemy swoje emocje, własne fascynacje, swoją wizję świata.

Oto lista autorów prezentowanych prac: Agnieszka Adam, Joanna Adamek, Maria Basler-Grząślewicz, Anna Boszko, Tiana Breeze. Małgorzata Burcicka-Kozieł, Katarzyna Chodyń-Semczuk, Ryszard Chojnowski, Anna Cichocka, Elżbieta Czerwińska, Emilia Czyż-Kędzierska, Irena Filipowicz, Maka Gadowska, Barbara Golimowska, Jolanta Granecka-Mikuła, Anna Grzybowska, Justyna Harris, Ryszarda Łucja Jagielska, Roman Jakacki, Małgorzata Jaworska, Zofia Kijak, Barbara Kosiak, Kamila Kuna, Adam Kunikowski, Waldemar Kusal, Jerzy Krzysztoporski, Elżbieta Kwiatkowska, Anna Łącka, Sylwia Młodziejewska, Andrzej Moraczewski, Jolanta Noga, Iwona Nielubowicz, Janina Olczak, Michał Ostaniewicz, Elżbieta Owczarek, Urszula Poncyljusz,  Danuta Popławska, Teresa Radomyska-Kusal, Barbara Retmaniak, Bożena Sękowska, Aleksandra Siedlecka, Krzysztoff Skain May, Krzysztof Skrętowski, Bogusława Skwarna, Woytek Smółkowski, Ewa Stasiak, Artur Szałkowski, Hanna Szoll, Marzena Touerty-Konecka, Barbara Trojanowska, Halina Truszczyńska, Katarzyna Warnicka, Teresa Warowna, Ewa Wilk, Urszula Woźniak, Agnieszka Żokowska.

Kilkunastu z nich gościliśmy w Brodnicy, bardzo żywo reagowali na opinie bywalców muzeum, bywalców wernisaży. Na drugim piętrze, w kolejnej sali wystawowej dwójka ludzi przez długi czas obserwowała, a może podziwiała obraz Barbary Kosiak „Wyzwolone emocje”. - Moja mama jest autorką tego obrazu, nie żyje już od kilku lat. Jestem jej synem, a żona oczywiście synową. Przyjechaliśmy z Warszawy i dość często „pielgrzymujemy” za naszą mamą. To wspaniałe uczucie.

Można zwiedzać wystawę do połowy maja. Warto! Wspaniała gra kolorów, muzyczne inspiracje sztuk plastycznych.

Tekst i fot. Bogumił Drogorób

Zespół Pogoni przyjechał do Brodnicy jako wicelider tabeli, ścisła czołówka. I udowodnił, że nie ma w tym niespodzianki. W pierwszej części spotkania więcej z gry mieli goście a ich bramkarz musiał   interweniować tylko po rzutach rożnych, których było niewiele. Niecelne podania, przegrane pojedynki jeden na jeden, brak strzałów z dalszej odległości, mimo że warunki pogodowe Sparcie sprzyjały, grała z wiatrem.  W każdym razie kibice mieli niewiele okazji do zachwytu z powodu udanych akcji.

W drugiej części spotkania korzystne warunki wykorzystali goście. W 51 min. po wrzuceniu piłki w pole karne Mogilnianie znaleźli się w doskonałej sytuacji i ją wykorzystali, pokonując bramkarza Sparty z bliskiej odległości. A więc 0:1. Gdy trener Brodniczan Krystian Janczak dokonał kilku zmian, gra – ze strony zawodników Sparty – ożywiła się, piłkarze miejscowi pokazali, że mogą stworzyć groźne sytuacje. Dlaczego tak późno? 

Gdy wydawało się, że bramka dla Sparty wreszcie padnie szybka kontra Pogoni – już w doliczonym czasie gry – przyniosła gościom drugiego gola. Tak więc pogoń za bramkami wygrała Pogoń. 

Kolejny mecz ligowy, to spotkanie zaległe, rozegrano je 22 kwietnia (informacja o tym w wydaniu internetowym Super Brodnicy) z Kujawiakiem Kowal, a już 25 kwietnia Brodniczanie jadą do Solca Kujawskiego na mecz z Unią. Na stadionie przy ul. Królowej Jadwigi zobaczymy Spartę 2 maja w meczu z Unią Wąbrzeźno (godz. 14.00)

SPARTA: Florczak – Tuptyński, Sieczko, Sternicki, Brzóska, Wiśniewski, Bartkowski, Szweczuk (65 Natucki), Brendon Pereira, Meler (79 Domagalski), Siryk (75 Wysocki).

Tekst i fot. Bogumił Drogorób 

Jubileuszowy, organizowany już po raz XV Otwarty Turniej Tenisa Stołowego o Puchar Burmistrza Brodnicy spowodował, że miasto zostało na jeden dzień stolicą tenisa stołowego w województwie kujawsko – pomorskim. W licznie obsadzonym turnieju z jak najlepszej strony pokazali się pingpongiści: ATS Gwiździny, LZS Jastrzębie, LKS WEL Lidzbark, Gotyku Toruń, Tajfunu Śmiłowice, LZS Lubawa, Olimpii Grudziądz, GKS Grunwald, UKS Szaniec Świecie nad Osą, Iławy, Golubia Dobrzynia, MKS Rypin, Złotoryi, Bobrowa i Olsztyna.

110 zawodników walczyło w ośmiu kategoriach wiekowych. Walka o puchar była niezwykle zacięta ale prowadzona zgodnie z zasadami fair play, nad czym czuwali sędziowie – Szymon Sargalski, Julia Schuetz i Michał Sosnowski. Walka o zwycięstwo w turnieju i Puchar Burmistrza toczyła się pomiędzy zawodnikami reprezentującymi UKS OsiR Brodnica – tenis stołowy a ekipami ATS Gwiździny i LKS Jastrzębie. Brodniczanie razem zdobyli 147 pkt, drugie miejsce zajęła drużyna z Gwiździn – 63 pkt a trzecie LZS Jastrzębie – 62 pkt. W ten sposób Brodniczanie zajęli dwa pierwsze miejsca, trzy drugie i trzecie oraz cztery czwarte w ośmiu kategoriach. W ten sposób po raz kolejny Puchar Burmistrza Brodnicy został w naszym mieście.

Atmosfera jak zawsze była doskonała. Zawodnicy mieli do dyspozycji kawę, herbatę, słodycze oraz pączki dostarczone z Cukierni Migo z Górzna. Wszystkie dzieci, które nie zajęły miejsca na podium,  obdarowane zostały pamiątkowymi medalami.

Kat. żaczka rocznik 2015 i młodsze: 1. Julia Jankowska – LZS Jastrzębie, 2. Barbara Górnecka i 3. Alicja Kostrubała (obie LKS Wel Lidzbark) 4. Amelia Karczewska -UKS OSiR Brodnica.

Kat. kadetka rocznik 2014 – 2011: 1. Kinga Dymińska – KS Gotyk Toruń, 2. Karolina Stolarska – Tajfun Śmiłowice, 3. Alicja Sargalska – ATS Gwiździny.

Kat. juniorka rocznik 2010 – 2004: 1. Patrycja Golder, 2. Kinga Golder (obie LZS Lubawa), 3. Julia Schuetz – UKS OsiR Brodnica

Kat. seniorka rocznik 2003 i starsze: 1. Magda Surdykowska – LZS Lubawa, 2. Malwina Drozda – GKS Grunwald,  3. Katarzyna Wołowska, 4. Anna Michalska (obie UKS OSiR Brodnica) 

Kat. żak rocznik 2015 i młodsi: 1. Jan Kostrubała – LKS Wel Lidzbark, 2. Tymoteusz Zyskowski, 3. Remigiusz Zyskowski (obaj OSiR Brodnica)

Kat. kadet rocznik 2014 – 2011: 1. Cezary Wolf – Olimpia Grudziądz, 2. Michał Jankowski – LZS Jastrzębie, 3. Dawid Duliński – ATS Gwiździny.

Kat. junior rocznik 2010 – 2004: 1. Dominik Ewertowski – ATS Gwiździny, 2. Damian Biegański – UKS OsiR Brodnica, 3. Maksymilian Maćkowiak – MKS Rypin.

Kat. senior rocznik 2003 – 1986: 1. Kamil Karczewski UKS OsiR Brodnica, 2. Karol Kołakowski – UKS Szaniec Świecie nad Osą, 3. Grzegorz Dorabialski – ATS Gwiździny, 4. Bartłomiej Pesta UKS OsiR Brodnica

Kat. oldboj rocznik 1985 – 1966: 1. Sławomir Piekalski – UKS OsiR Brodnica, 2. Tomasz Golder – LZS Lubawa, 3. Marcin Chojnicki – LZS Jastrzębie, 4. Marcin Szymański – UKS OsiR Brodnica

Kat. weteran rocznik 1965 i starsi: 1. Jarosław Jagiełka - Toruń, 2. Stanisław Wiśniewski - UKS OsiR  Brodnica, 3. Andrzej Rybowicz – LZS Jastrzębie. 

Kat. amator rocznik 2003 i starsi: 1. Piotr Olstowski - ATS Gwiździny, 2. Remigiusz Ziemiewicz - LZS Jastrzębie, 3. Marcin Przybylski.

Puchar Burmistrza Brodnicy dla Najlepszej Drużyny 1. UKS OSiR Brodnica - 147 pkt, 2. ATS Gwiździny - 63 pkt, 3. LZS Jastrzębie - 62 pkt

Najstarszym uczestnikiem Turnieju był Andrzej Chojnicki – LZS Jastrzębie, najmłodszą uczestniczką – Ida Witkowska  – UKS OSiR Brodnica.

Turniej został dofinansowany przez Urząd Miejski w Brodnicy.

(ever)

Fot. Nadesłane

Fot. 1  Ponad 100 zawodniczek i zawodników uczestniczyło w turnieju

Fot. 2  W akcji panie, panowie przy innym stole

Jak ochronić się przed „cichym zabójcą”

Tlenek węgla, potocznie zwany czadem oraz „cichym zabójcą” jest bezbarwny, bezwonny, bezsmakowy, a więc niemożliwy do wykrycia ludzkimi zmysłami.

Powstaje podczas niepełnego spalania paliw organicznych, takich jak węgiel, drewno, gaz ziemny, gaz butlowy czy benzyna. Jego obecność w powietrzu może zagrażać zdrowiu i życiu niezauważalnie. Powstały czad jest substancją silnie toksyczną. i prowadzi do niedotlenienia.

Jak dochodzi do zatrucia czadem ?

Zatrucie czadem ma miejsce w sytuacjach, w których dochodzi do niepełnego spalania paliw w miejscach słabo wentylowanych lub pozbawionych odpowiednich systemów odprowadzania spalin. Największe ryzyko występuje przy użyciu wadliwie działających urządzeń grzewczych, takich jak piece kominki i kuchnie gazowe czy pozostawienie samochodu z włączonym silnikiem w zamkniętym garażu.

Objawy zatrucia czadem

Objawy zatrucia czadem są niespecyficzne. Najczęściej występujące wczesne symptomy lekkiego zatrucia to: ból głowy, zawroty głowy, osłabienie, nudności i wymioty, odczucie zmęczenia oraz senność. Osoba poszkodowana odczuwa duszność i przyspieszone bicie serca, co jest efektem niedotlenienia organizmu. Ponadto osoba zatruta może skarżyć się na bóle w klatce piersiowej. W przypadku ciężkiego zatrucia czadem objawy stają się poważniejsze. Silne osłabienie, niemożność stania lub chodzenia, a także zaburzenia świadomości są typowe dla tego stanu. Osoba zatruta może zachowywać się dziwnie, mieć problemy z logicznym myśleniem, a w najgorszym przypadku - może dojść do utraty przytomności. Drgawki, sztywność mięśni, przyspieszone i płytkie oddychanie, bardzo szybkie i słabe tętno to również poważne objawy zatrucia.

Objawy łagodnego i umiarkowanego zatrucia czadem 

- ból głowy (często pulsujący, uczucie ucisku w skroniach)

- zawroty głowy

- osłabienie, senność

- nudności, wymioty

- przyspieszone czynności serca

- uczucie duszności

- zaburzenia koncentracji

- rumień twarzy

- szum w uszach

- zaburzenia widzenia ( zamglone widzenie)

Objawy ciężkiego zatrucia czadem 

- silna duszność

- utrata koordynacji ruchu (ofiara upada, jest bezwładna)

- zaburzenia świadomości – od splątania i dezorientacji po utratę przytomności

- drgawki

- sztywność mięśni

- przyspieszone i płytkie oddychanie

- bardzo szybkie i słabe tętno

- sina lub zaróżowiona skóra

- zatrzymanie oddechu i krążenia

Pierwsza pomoc przy zatruciu czadem

Pamiętaj! W przypadku podejrzenia zatrucia czadem najważniejszą zasadą jest własne bezpieczeństwo. Zanim podjęte zostaną jakiekolwiek działania na rzecz poszkodowanego, należy usunąć źródło zagrożenia i zapewnić sobie oraz poszkodowanemu dostęp do świeżego powietrza.

1. Natychmiast przewietrzyć pomieszczenie – otworzyć okna i drzwi. Jeśli to możliwe przerwać działanie urządzeń wytwarzających czad, opuścić pomieszczenia.
2. Usunąć poszkodowanego z niebezpiecznego miejsca pamiętając o własnym bezpieczeństwie.
3. Wezwać pomoc – natychmiast zadzwonić na numer 112 powiadomić, że jest podejrzenie zatruciem tlenkiem węgla i może być zagrożenie życia.
4. Sprawdzić oddech poszkodowanej osoby w przypadku braku oddechu należy rozpocząć resuscytację krążeniowo – oddechową (30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechy ratunkowe, zgodnie z zasadami udzielania pierwszej pomocy. W przypadku gdy osoba oddycha, ale jest nieprzytomna, należy ułożyć ją w pozycji bezpiecznej i kontrolować oddech.
5. Podać tlen gdy jest taka możliwość należy podać 100% tlenu przez maskę. Tlen jest najskuteczniejszym środkiem neutralizującym tlenek węgla.

6. Oczekiwanie na przyjazd pogotowia – nie zostawiać poszkodowanego samego, kontrolować oddech i stan świadomości, aż do przybycia służb ratunkowych.

    

Czego nie należy robić 

1. Nie zapalać ognia w pobliżu zatrutego ( iskra może wywołać wybuch, jeśli stężenie tlenku węgla w powietrzu będzie wysokie)

2. Nie wchodzić ponownie do zatrutego pomieszczenia bez odpowiedniego zabezpieczenia (np. maski tlenowej)

Czynności zapobiegające zatruciu czadem

- obowiązkowo należy posiadać sprawne urządzenia wentylacyjne, regularnie kontrolować: piece, kotły, kuchnie gazowe.

- zamontować czujnik tlenku węgla (alarm czadu)   

- zabrania się używania, grilla, kuchenek turystycznych, kuchenek gazowych w pomieszczeniach bez wentylacji.

- nie uruchamiać auta w zamkniętym garażu.

- należy edukować domowników o objawach zatrucia, sposobie korzystania z urządzeń wytwarzających tlenek węgla i znać zasady udzielania pierwszej pomocy.

 Bezpieczeństwo w miejscu zamieszkania 

Obowiązkowo należy zamontować czujnik gazu w pobliżu kuchenek gazowych, gazowych ogrzewaczy wody, piecykach na gaz oraz wszędzie tam gdzie używane są butle gazowe.

Czujnik gazu służy do ostrzegania przed niebezpieczeństwem już przy 15 proc. ulatniającego się gazu

Opr. Marian Chwiałkowski

Szkoła Podstawowa nr 2 w Brodnicy - Prowadzone są zaawansowane prace budowlane obejmujące modernizację instalacji oraz remonty wnętrz i dachu budynku

Zespół Szkół nr 1 w Brodnicy - Równolegle trwają prace obejmujące część dydaktyczną oraz halę sportową.

Opr. (v)/źródło UM Brodnica

Opr. (v)/źródło UM Brodnica

- Muszę wrócić do swojej wypowiedzi sprzed lat. Polska jest kondominium niemiecko-rosyjskim. Wtedy ta wypowiedź wywołała gwałtowny sprzeciw... - mówi, wyrwany z kontekstu, pewien Polak, sprawujący funkcję prezesa pewnej partii, oczywiście polskiej partii.  18 czerwca 2026 roku tenże Polak skończy 77 lat. Potocznie: dwie siekierki. Jednak trzyma się krzepko, głowa pracuje bez zarzutu, nie ucieka od pytań dziennikarzy, każda wypowiedź jest godna podziwu, w końcu jest doktorem nauk prawnych. Doktorem, który nie leczy.

Niestety, nie każdy rozumie o czym mówi starszy pan, prezes pewnej partii, a wszystko przez to, że ludzie są niedouczeni, nic nie rozumieją i nic w tym dziwnego, ponieważ każdy ma czółko na dwa palce, a w takich przypadkach trudno o skupienie. Ale są ludzie, którzy potrafią zmarszczyć czoło i wciągnąć pod czaszkę myśl ważną. Na przykład taki niby premier, Przemysław Czarnek, błyskotliwy mówca, słysząc co mówi prawdziwy Polak, starszy pan, nie chcąc czegokolwiek przekręcać stwierdza niby tak samo, ale też niby inaczej, a mianowicie: „jesteśmy narażeni na kondominium niemiecko-rosyjskie”. No i, prawdę mówiąc, jest niby premier ugotowany, ponieważ starszy pan, prezes pewnej partii, mówi wyraźnie, że Polska jest kondominium niemiecko-rosyjskim. A zatem, nie jesteśmy narażeni, my już jesteśmy! Niby premier, mianowany przez prezesa pewnej partii, starszego pana, nie mówi przecież na niby, kontroluje każde słowo.

Dlaczego trzeba kontrolować? Kolejny przykład jest jeszcze bardziej znamienny. Oto pewien człowiek o niemieckim nazwisku, ma ono niemieckie korzenie, co na język polski tłumaczy się: brązowy. Taki kolor. Ten gość w ogóle nie rozumie tego, co mówi starszy pan, który 18 czerwca br. skończy 77 lat, a więc dwie siekierki. On z kolei uważa, że ten nasz kraj to „kondominium rosyjsko-niemieckie pod żydowsko-amerykańskim  zarządem powierniczym”.

Kartografowie, geodeci, topografowie, dostali niezwykle ważne zadanie, sfinansowane zapewne przez Unię Europejską. Chodzi o wytyczenie granic kondominium, wyraźne zaznaczenie gdzie będzie strona niemiecka, a gdzie rosyjska. Prace trwają. Na razie, wedle niepotwierdzonych danych,  ustalono, że Wisła popłynie przez środek kondominium, a Warszawa pozostanie przy nazwie Warszawa, choć przez chwilę rozważano, że dobra jest Łódź i tam miałaby przepływać Wisła, ale uznano, że to zbyt wielki koszt. Drwęca natomiast, tak się zakłada, popłynie w przeciwną stronę, na północ, do morza przez śluzę, przekopem, następnie przez Zalew Wiślany do Bałtyku. Ta zmiana ułatwi utrzymanie i rozwój hodowli jesiotra w Grzmięcy (gmina Zbiczno).

Ustalono też pewne zasady związane z transportem kołowym. Otóż w części niemieckiej kondominium jeździć będą mogły tylko samochody wyprodukowane w Niemczech, dla przykładu BMW, VW, Opel, Audi, Man, natomiast w rosyjskiej części Żiguli, Zis, Łada, Łada Niva, UAZ, GAZ, Wołga, Moskwicz, Kamaz. Do ruchu dopuszczone będą furmanki. Ale tylko z pijanym woźnicą na sianie. Przewiduje się, że zarekwirowane będą wszystkie Syrenki, Polonezy, Fiaty 125p, 126p, Nysy, Żuki i Jelcze oraz Stary 21.

W wyniku porozumienia ustalono także kwestie finansowe, a w zasadzie bankowe i monetarne. Oficjalną walutą kondominium ma być Marka NRD. Mnóstwo spraw pozostanie jeszcze do rozstrzygnięcia, choćby kwestia hymnu, flagi...

                                           *  *   *

Interesuje mnie zawsze skąd starszy pan z dwiema siekierkami (77), które zastukają 18 czerwca, ma wiedzę tak pełną i głęboką. I już teraz wiem!!! Z Budapesztu! Otóż pewien mieszkaniec Székesfehérvár, mój dobry znajomy parający się produkcją palinki na własny użytek, oznajmił, że ów starszy pan posiadł wiedzę od hodowcy psów, jakoby Péter Magyar, który pokonał Orbana  Viktora 137 do 55, miał talent do gotowania psa w kuchence mikrofalowej. I tą wiedzą starszy pan (77 na karku) dzieli się z narodem polskim, zapewne z niejakim Tadeuszem Batyrem też, temat wszak literacki. Poszedłem tym śladem i spróbowałem podgrzać w kuchence mikrofalowej słonia. Niestety, mikrofalówka rozleciała się w.....a słoń udał się do sklepu z porcelaną.  I tyle go widziałem.  Widziała go natomiast sklepowa, nic w tym dziwnego, i zauważyła, że słoń udał się w kierunku psychiatryka. Ponoć trąbił pod nosem, że ktoś w końcu musi zacząć, więc on bierze to na siebie. 

Bogumił Drogorób